Ακόμη ένα επεισόδιο προστέθηκε τις τελευταίες ημέρες στη δημόσια συζήτηση για τις οικοδομικές άδειες, τις σοφίτες, τα μπόνους του ΝΟΚ και τα όρια της πολεοδομικής νομιμότητας στην Κηφισιά.
Αφορμή αυτή τη φορά αποτέλεσε δημοσίευμα για οικοδομικές εργασίες σε ακίνητο στο παραδοσιακό τμήμα της πόλης, με αιχμή τον ισχυρισμό ότι κατασκευάζονται παράνομα σοφίτες, κατά παράβαση της απόφασης 166/2025 της Επιτροπής Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Το θέμα προκάλεσε αναστάτωση, όπως ήταν αναμενόμενο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή όπου η κοινωνική ευαισθησία γύρω από την υπερδόμηση και την αλλοίωση του χαρακτήρα της Κηφισιάς είναι αυξημένη. Όμως, πέρα από τους τίτλους, τις ερμηνείες και την ένταση της στιγμής, υπάρχει ένα βασικό ερώτημα: τι ακριβώς διαπιστώθηκε θεσμικά και ποια είναι τα πραγματικά περιθώρια παρέμβασης του Δήμου;
Σύμφωνα με τις πληροφορίες από τον Δήμο Κηφισιάς, μετά την καταγγελία η Υπηρεσία Δόμησης μετέβη άμεσα δύο φορές στο συγκεκριμένο ακίνητο για έλεγχο. Από τους ελέγχους αυτούς προέκυψε ότι οι εργασίες που εκτελούνται είναι σύμφωνες με τα σχέδια της οικοδομικής άδειας.
Ταυτόχρονα, ζητήθηκε να γίνει αναθεώρηση της άδειας σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, ειδικά στο τμήμα που αφορά την κατασκευή της στέγης, ακριβώς επειδή εκεί εντοπίζεται το σημείο που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ή να εμφανιστεί ως εσώκλειστη σοφίτα.
Αυτό το στοιχείο είναι κρίσιμο. Διότι δείχνει ότι ο Δήμος δεν στάθηκε αδρανής, δεν αδιαφόρησε και δεν έκλεισε τα μάτια. Οι υπηρεσίες του έκαναν αυτό που προβλέπει ο θεσμικός τους ρόλος: έλεγξαν, αξιολόγησαν και ζήτησαν τις αναγκαίες διοικητικές προσαρμογές με βάση τη νομολογία και το ισχύον πλαίσιο. Η υποχρέωση ενός Δήμου είναι να ενεργεί θεσμικά, όχι να υποκαθιστά το δικαστήριο, τον νομοθέτη ή να αποφασίζει με βάση την κοινωνική πίεση.
Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο, εξίσου σημαντικό. Η δικηγόρος των κατοίκων προσήλθε στην Αστυνομία, χωρίς όμως -σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες- να καταθέσει μήνυση για αυθαίρετη δόμηση, αλλά μόνο καταγγελία για οικοδομικές εργασίες εκτός ωραρίου κοινής ησυχίας. Και αυτό έχει τη σημασία του. Διότι άλλο πράγμα είναι η πολιτική ή κοινωνική ένσταση για την αισθητική, την ένταση της δόμησης ή τη συνολική κατεύθυνση του ΝΟΚ, και άλλο η στοιχειοθέτηση αυθαίρετης κατασκευής με νομικούς όρους.
Η αλήθεια είναι ότι το τελευταίο διάστημα στην Κηφισιά έχει συσσωρευτεί μια έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια για ό,τι θεωρείται υπερβολική οικοδομική εκμετάλλευση, ειδικά μέσα από τις προβλέψεις και τα μπόνους του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Αυτή η δυσαρέσκεια είναι υπαρκτή και σε έναν βαθμό κατανοητή. Το πρόβλημα αρχίζει όταν ορισμένοι πολίτες αρνούνται να αποδεχθούν ότι, σε ένα κράτος δικαίου, ο νόμος -μέχρι να αλλάξει ή μέχρι να ακυρωθεί δικαστικά- είναι νόμος και δεσμεύει τους πάντες, και τον ιδιώτη και τον Δήμο.
Ο Δήμος Κηφισιάς έχει ήδη εξαντλήσει κάθε θεσμική και νομική δυνατότητα προσφυγών απέναντι στα μπόνους του ΝΟΚ, στηρίζοντας προσφυγές και παρεμβαίνοντας όπου υπήρχε περιθώριο. Αυτό δεν είναι θεωρία.
Υπενθυμίζεται ότι και για τη συγκεκριμένη οικοδομή είχε προσφύγει στο ΣτΕ ο Σύλλογος Προστασίας Κηφισιάς, με τη στήριξη της διοίκησης του Δήμου ως νομικού συμπαραστάτη. Επομένως, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ο Δήμος ως αδιάφορος ή συμμέτοχος, όταν έχει κινηθεί εκεί ακριβώς όπου του δίνει δικαίωμα ο νόμος να κινηθεί.
Το κρίσιμο εδώ είναι να γίνει κατανοητό ότι υπάρχει όριο ανάμεσα στην πολιτική βούληση και στη θεσμική δυνατότητα. Ο Δήμος μπορεί να ελέγχει, να προσφεύγει, να παρεμβαίνει, να στηρίζει νομικά συλλογικές προσπάθειες και να ζητά αναθεωρήσεις ή συμμόρφωση με αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Δεν μπορεί, όμως, να λειτουργεί έξω από το νομικό πλαίσιο, ούτε να απαγορεύει κατά βούληση εργασίες όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν έχουν στοιχειοθετήσει αυθαίρετη δόμηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η συζήτηση για το πολεοδομικό μέλλον της Κηφισιάς έχει λήξει. Το αντίθετο. Η πόλη οφείλει να συνεχίσει να διεκδικεί αυστηρότερους όρους προστασίας της φυσιογνωμίας της. Όμως αυτή η διεκδίκηση πρέπει να γίνεται με σοβαρότητα, με θεσμική συνέπεια και με επίγνωση των πραγματικών ορίων της διοικητικής δράσης.
Γιατί τελικά, όσο κι αν κάποιοι δυσκολεύονται να το αποδεχθούν, σε μια ευνομούμενη πολιτεία ο νόμος δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά. Και ο Δήμος δεν μπορεί να ενεργεί με βάση το ποιος φωνάζει περισσότερο, αλλά με βάση το τι πραγματικά ισχύει.
