Η προσφυγική Αθήνα και ο αγώνας για επιβίωση στο 8ο Επιστημονικό Συμπόσιο του ΚΕΜΜΕ στη Νέα Ερυθραία

Ένα σπουδαίο κεφάλαιο της νεότερης ελληνικής ιστορίας, η εγκατάσταση των Μικρασιατών προσφύγων στην Αθήνα και ο καθημερινός αγώνας τους για επιβίωση και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, αναδεικνύεται μέσα από το 8ο Επιστημονικό Συμπόσιο του Κέντρου Έρευνας και Μελέτης της Μικρασιατικής Ερυθραίας (ΚΕΜΜΕ), που διοργανώνεται το Σάββατο 21 και την Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026, στο Domotel Kastri, στη Νέα Ερυθραία.

Ο Δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, ο Πρόεδρος Δημήτρης Ανδρεαδάκης και τα μέλη της Επιτροπής του ΚΕΜΜΕ, σε συνεργασία με τη δημοσιογραφική ερευνητική ομάδα «Μηχανή του Χρόνου», διοργανώνουν τη φετινή επιστημονική συνάντηση με θέμα «Η Προσφυγική Αθήνα – Αγώνας για Επιβίωση και Υποδομές».

Κεντρικός στόχος της διοργάνωσης είναι να φωτίσει τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισαν οι πρόσφυγες μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, αλλά και τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης Αθήνας.

Μέσα από τις επιστημονικές εισηγήσεις θα παρουσιαστεί η προσπάθεια δημιουργίας οργανωμένων προσφυγικών συνοικισμών, σε μια εποχή κατά την οποία η πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως το καθαρό νερό, ο ηλεκτροφωτισμός και η αποχέτευση, αποτελούσε καθημερινή πρόκληση.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην πορεία από τα πηγάδια και τον νερουλά μέχρι την ανάπτυξη του οργανωμένου δικτύου ύδρευσης, καθώς και στα μεγάλα έργα υποδομής που άλλαξαν την καθημερινότητα των κατοίκων της πρωτεύουσας.

Παράλληλα, θα εξεταστεί η υγειονομική πραγματικότητα στους πρώτους προσφυγικούς συνοικισμούς, οι συνθήκες περίθαλψης και οι προκλήσεις για τη δημόσια υγεία κατά τον Μεσοπόλεμο.

Πλούσιο επιστημονικό πρόγραμμα με σημαντικές συμμετοχές

Οι εργασίες του Συμποσίου θα ξεκινήσουν το Σάββατο 21 Νοεμβρίου στις 10:30, με γενικό συντονισμό και παρουσίαση από τον δημοσιογράφο Χρίστο Βασιλόπουλο, διευθυντή και παρουσιαστή της «Μηχανής του Χρόνου». Θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί από τον Δήμαρχο Κηφισιάς Βασίλη Ξυπολυτά, τον Πρόεδρο του ΚΕΜΜΕ Δημήτρη Ανδρεαδάκη και τον Χρίστο Βασιλόπουλο.

Η πρώτη ημέρα περιλαμβάνει δύο θεματικές ενότητες. Η πρώτη αφορά τη δημιουργία των προσφυγικών δήμων και τις υποδομές, με εισηγήσεις για το νομοθετικό πλαίσιο του 1934, τα μεγάλα έργα ύδρευσης της Αθήνας και την ανάπτυξη του ηλεκτροφωτισμού κατά τον Μεσοπόλεμο.

Στη δεύτερη ενότητα, με θέμα «Αγώνας για επιβίωση στην Αθήνα του Μεσοπολέμου», θα παρουσιαστούν οι συνθήκες διαβίωσης στους προσφυγικούς συνοικισμούς, η σχέση της Αθήνας με το νερό, αλλά και η αποτύπωση της προσφυγικής κατοικίας μέσα από τον κινηματογράφο.

Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, οι εργασίες θα ξεκινήσουν στις 11:00 με βραβεύσεις και θα συνεχιστούν με δύο ακόμη θεματικές ενότητες.

Η τρίτη ενότητα είναι αφιερωμένη στους προσφυγικούς οικισμούς και τη δημόσια υγεία, με εισηγήσεις για τις υγειονομικές συνθήκες, την περίθαλψη των προσφύγων, την ελονοσία στην Ανατολική Αττική και τις παρεμβάσεις στους προσφυγικούς καταυλισμούς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η τέταρτη ενότητα με τίτλο «Προσφυγικοί Δήμοι με Ιστορία», η οποία θα αναδείξει την πορεία της Νέας Ερυθραίας, της Καισαριανής, του Πειραιά, του Ταύρου και της ευρύτερης περιοχής των Αμπελοκήπων, μέσα από την εγκατάσταση και τη δημιουργική πορεία των Μικρασιατών προσφύγων.

Εκθέσεις με ιστορικά κειμήλια και σπάνιο φωτογραφικό υλικό

Το επιστημονικό πρόγραμμα θα πλαισιωθεί από δύο σημαντικές παράλληλες δράσεις. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν έκθεση αντικειμένων και κειμηλίων από τις προσφυγικές γειτονιές, με την επιμέλεια του Νίκου Καραμπουρνιώτη και του Συνδέσμου Μικρασιατών και Κωνσταντινουπολιτών Χαλανδρίου «ΡΙΖΕΣ».

Παράλληλα, θα παρουσιαστεί έκθεση φωτογραφίας με αδημοσίευτο υλικό από τη συλλογή του Νίκου Πολίτη, καθώς και τεκμήρια από εφημερίδες, το Ιστορικό Αρχείο της ΕΥΔΑΠ και το Ιστορικό Αρχείο της «Μηχανής του Χρόνου». Μέσα από το υλικό θα αναδειχθούν οι προσφυγικοί οικισμοί της Αθήνας, η ύδρευση και οι συνθήκες της καθημερινής ζωής.

Το 8ο Επιστημονικό Συμπόσιο του ΚΕΜΜΕ αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία ιστορικής έρευνας και διατήρησης της συλλογικής μνήμης, δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό να γνωρίσει άγνωστες πτυχές της προσφυγικής εγκατάστασης και της ιστορικής διαδρομής των συνοικισμών που αποτέλεσαν τη βάση για τη δημιουργία σύγχρονων αστικών περιοχών.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Πρόσφατα

Κηφισιά: Εξιχνιάστηκε απάτη με λεία μεγάλο χρηματικό ποσό και 40 χρυσές λίρες – Συνελήφθη 21χρονος

Μια σημαντική υπόθεση τηλεφωνικής απάτης, με λεία ένα μεγάλο...

Με τέσσερις χορωδίες το 44ο Χορωδιακό Φεστιβάλ Κηφισιάς την Κυριακή 29 Νοεμβρίου

Τη μουσική και τη χορωδιακή τέχνη φέρνουν στο προσκήνιο...

Εντυπωσιακός ο ΖΑΟΝ στο Ζηρίνειο – Καθάρισε με 3-0 τη Θέτιδα και πανηγύρισε τρίτη συνεχόμενη νίκη

Σε εξαιρετική αγωνιστική κατάσταση βρίσκεται ο ΖΑΟΝ, ο οποίος...

Δύσκολη αποστολή στην Τούμπα για την Κηφισιά – Αντιμέτωπη με τον ΠΑΟΚ την Κυριακή

Ένας δύσκολος εκτός έδρας αγώνας περιμένει την Κηφισιά στο...

Γυναικοκτονία στην Ακρόπολη: 63χρονος ξυλοκόπησε μέχρι θανάτου την 61χρονη σύζυγό του

Μία ακόμη γυναικοκτονία συγκλονίζει την ελληνική κοινωνία, με θύμα...

Κηφισιά: Εξιχνιάστηκε απάτη με λεία μεγάλο χρηματικό ποσό και 40 χρυσές λίρες – Συνελήφθη 21χρονος

Μια σημαντική υπόθεση τηλεφωνικής απάτης, με λεία ένα μεγάλο χρηματικό ποσό και 40 χρυσές λίρες, εξιχνίασε το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Κηφισιάς. Για...

Με τέσσερις χορωδίες το 44ο Χορωδιακό Φεστιβάλ Κηφισιάς την Κυριακή 29 Νοεμβρίου

Τη μουσική και τη χορωδιακή τέχνη φέρνουν στο προσκήνιο οι «Τροβαδούροι Κηφισιάς», διοργανώνοντας την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2026 το 44ο Χορωδιακό Φεστιβάλ, έναν θεσμό...

Εντυπωσιακός ο ΖΑΟΝ στο Ζηρίνειο – Καθάρισε με 3-0 τη Θέτιδα και πανηγύρισε τρίτη συνεχόμενη νίκη

Σε εξαιρετική αγωνιστική κατάσταση βρίσκεται ο ΖΑΟΝ, ο οποίος συνεχίζει την ανοδική του πορεία στη Volley League Γυναικών. Η ομάδα της Κηφισιάς επικράτησε με...