Έντονη αντίδραση προκαλεί στην Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ) το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αναδιοργάνωση του τομέα των υδάτων, με την Ένωση να κάνει λόγο για μια διαδικασία που προωθείται χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και συνοδεύεται από προσπάθεια απαξίωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ).
Αφορμή στάθηκε η ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης για το σχέδιο νόμου, το οποίο προβλέπει την επέκταση της γεωγραφικής αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Εύβοιας και Φωκίδας, καθώς και της ΕΥΑΘ στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης και τη Χαλκιδική.
Σε ανακοίνωσή της, η ΕΔΕΥΑ χαρακτηρίζει αδικαιολόγητα σύντομη τη διάρκεια της διαβούλευσης για ένα τόσο κρίσιμο νομοθέτημα, ενώ υποστηρίζει ότι το τελευταίο διάστημα δημοσιεύματα επιχειρούν να παρουσιάσουν τις ΔΕΥΑ ως οικονομικά προβληματικές, με στόχο –όπως αναφέρει– να δημιουργηθεί θετικό κλίμα υπέρ του νομοσχεδίου και της επέκτασης των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης. Παράλληλα, σημειώνει ότι υπάρχουν μέσα ενημέρωσης που αποτυπώνουν αντικειμενικά την πραγματική εικόνα του τομέα, χωρίς ιδεοληψίες και μεροληψία.
Η Ένωση επισημαίνει ότι τα χρέη των ΔΕΥΑ προς τους ενεργειακούς παρόχους δεν αποτελούν αποτέλεσμα κακοδιαχείρισης, αλλά δημιουργήθηκαν από τη δραματική αύξηση του ενεργειακού κόστους από το 2021 και μετά. Όπως τονίζει, οι δημοτικές επιχειρήσεις, παρά τον κοινωφελή χαρακτήρα τους και το ιδιαίτερα υψηλό ενεργειακό τους αποτύπωμα, δεν έλαβαν κρατική επιδότηση, σε αντίθεση με τις δύο μεγάλες εταιρείες ύδρευσης.
Σύμφωνα με την ΕΔΕΥΑ, η Πολιτεία επιδότησε την περίοδο 2013-2023 την ΕΥΔΑΠ με περισσότερα από 230 εκατ. ευρώ και την ΕΥΑΘ με περισσότερα από 22 εκατ. ευρώ για ληξιπρόθεσμες οφειλές δήμων, ενώ οι ΔΕΥΑ κλήθηκαν να διαχειριστούν μόνες τους το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι μέσα από τον θεσμικό διάλογο με το Υπουργείο Εσωτερικών οι ΔΕΥΑ εντάχθηκαν στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026), ο οποίος προβλέπει μέτρα οικονομικής ενίσχυσης, εξυγίανσης και βιωσιμότητάς τους. Όπως αναφέρει, στον νέο Κώδικα προβλέπεται επιδότηση του πρόσθετου ενεργειακού κόστους που δημιουργήθηκε από το 2020 έως το 2025, ενώ επισημαίνει ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος προωθεί επιδότηση έως και του 75% του ενεργειακού χρέους μόνο για τις ΔΕΥΑ στις οποίες προβλέπεται να επεκταθούν η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η ΕΔΕΥΑ και στη θεσμική διάσταση του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι ο νέος Δημοτικός Κώδικας προβλέπει αποκλειστικά οικειοθελείς συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον νόμο 5037/2023, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) είναι η μόνη αρμόδια να εισηγείται την αναδιοργάνωση του τομέα των υδάτων.
Η Ένωση σημειώνει ακόμη ότι τόσο η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) όσο και η ίδια έχουν ταχθεί υπέρ των οικειοθελών συγχωνεύσεων των ΔΕΥΑ και των δήμων, υποστηρίζοντας ότι οι αναγκαστικές συγχωνεύσεις είναι αντισυνταγματικές και επιχειρησιακά προβληματικές.
Κλείνοντας, η ΕΔΕΥΑ καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο πριν από οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία, υπογραμμίζοντας ότι στο παρελθόν, μέσα από τη συνεργασία με την Πολιτεία, αποφεύχθηκαν θεσμικές επιλογές που κρίθηκαν ατελέσφορες ή αντισυνταγματικές. Όπως τονίζει, οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα του νερού θα πρέπει να βασίζονται στη συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και στους θεσμικούς φορείς του χώρου, ώστε να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών ύδρευσης προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
