Αλλαγές φέρνει από την 1η Ιουλίου το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επηρεάζοντας εκατομμύρια καταναλωτές που πραγματοποιούν αγορές από δημοφιλείς πλατφόρμες όπως η Temu, η Shein και άλλα ηλεκτρονικά καταστήματα εκτός Ε.Ε.
Το νέο ευρωπαϊκό μέτρο προβλέπει την επιβολή προσωρινού τελωνειακού τέλους ύψους 3 ευρώ για τα προϊόντα χαμηλής αξίας που αποστέλλονται από τρίτες χώρες, καταργώντας στην πράξη το προνομιακό καθεστώς που ίσχυε μέχρι σήμερα για τις μικρές αποστολές. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να αυξήσει το τελικό κόστος των ηλεκτρονικών αγορών, ιδιαίτερα για όσους επιλέγουν συχνά οικονομικά προϊόντα από την Κίνα.
Το μέτρο θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2026 έως και την 1η Ιουλίου 2028, ως μεταβατική λύση μέχρι την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος. Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να αντιμετωπίσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό που προκαλεί η μαζική εισαγωγή εξαιρετικά φθηνών προϊόντων, αλλά και να ενισχύσει τους ελέγχους για την ασφάλεια των εισαγόμενων ειδών.
Σημαντικό είναι ότι το τέλος δεν υπολογίζεται ανά δέμα, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στην αποστολή. Για παράδειγμα, εάν μια παραγγελία περιλαμβάνει μόνο πέντε ίδια μπλουζάκια, θα επιβαρυνθεί με ένα τέλος 3 ευρώ. Αν όμως περιέχει μπλούζα, παπούτσια και τσάντα, τότε θα επιβληθεί τέλος 9 ευρώ, καθώς πρόκειται για τρεις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων.
Οι νέοι κανόνες αφορούν κυρίως αποστολές αξίας έως 150 ευρώ από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, όπως συμβαίνει σήμερα στις περισσότερες ηλεκτρονικές αγορές μέσω του συστήματος IOSS.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η έκρηξη των μικροδεμάτων από ασιατικές πλατφόρμες έχει δημιουργήσει σημαντικές στρεβλώσεις στην αγορά. Μόνο το 2025 εισήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν 5,9 δισεκατομμύρια μικροδέματα, με τη συντριπτική πλειονότητά τους να προέρχεται από την Κίνα. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι διακινούνται καθημερινά περίπου 200.000 έως 250.000 τέτοιες αποστολές.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το νέο τέλος αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς την εξισορρόπηση του ανταγωνισμού, αν και αρκετοί θεωρούν πως η επιβάρυνση των 3 ευρώ δεν θα είναι αρκετή για να περιορίσει ουσιαστικά τη δημοτικότητα των ασιατικών πλατφορμών, οι οποίες εξακολουθούν να προσφέρουν προϊόντα σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.
Για τους Έλληνες καταναλωτές, πάντως, η εποχή των εξαιρετικά φθηνών ηλεκτρονικών αγορών χωρίς επιπλέον επιβαρύνσεις φαίνεται πως περνά σταδιακά στο παρελθόν, καθώς από σήμερα κάθε νέα παραγγελία από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να υπολογίζεται με το νέο καθεστώς χρεώσεων.
