Η Κηφισιά γιόρτασε πριν από λίγες ημέρες, με λαμπρότητα, τον Άγιο Δημήτριο, πλέον και επισήμως ως Πολιούχο της. Για να φτάσουμε, όμως, σε αυτή την ημέρα, χρειάστηκε ένας μακρύς και δύσκολος αγώνας, τον οποίο έδωσαν από κοινού ο Δήμος Κηφισιάς και η Ιερά Μητρόπολη, με τον Δήμαρχο Βασίλη Ξυπολυτά να «παίρνει την υπόθεση στις πλάτες του», όπως μαρτυρούν άνθρωποι που γνωρίζουν καλά το παρασκήνιο και την πορεία της υπόθεσης.
Το Kifisia24 παρουσιάζει όλο το χρονικό, από την αρχή της ιστορίας μέχρι τη σημερινή επίσημη αποκατάσταση του Αγίου Δημητρίου ως Πολιούχου της Κηφισιάς. Για την ιστορία και τις προσπάθειες που προηγήθηκαν μιλούν ο προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου, Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης π. Γρηγόριος Λιέπουρης, και ο επίτροπος του Ναού, Βασίλης Διονυσιώτης.
Από τη θεμελίωση του Ναού το 1872 έως την αλλαγή του Πολιούχου το 1949
Ο π. Γρηγόριος πιάνει το νήμα της ιστορίας από την αρχή και μας μεταφέρει στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν στο «χωρίον Κηφισιά» και συγκεκριμένα στο ιστορικό κέντρο της πόλης ξεκινά η θεμελίωση της πρώτης μεγάλης εκκλησίας.
«Πιθανότατα το 1872, καθώς δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία, θεμελιώνεται στον χώρο όπου υπήρχε ο παλαιός ναός η πρώτη μεγάλη εκκλησία», τονίζει ο π. Γρηγόριος και συνεχίζει: «Το γεγονός ότι εδώ βρισκόταν και ο παλιός ναός επιβεβαιώνει πως αυτό ήταν το κέντρο της Κηφισιάς. Μάλιστα, η περιοχή ονομαζόταν τότε Πλάκα, λέξη που σημαίνει γριά, παλιά, όπως ακριβώς και στην Αθήνα».
Παράλληλα, σημειώνει: «Πρέπει να υπολογίσουμε ότι, σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες που υπάρχουν, ο Άγιος Δημήτριος ήταν πάντοτε το κέντρο της Κηφισιάς. Άλλωστε, ο ιερέας της Κηφισιάς κατά την Επανάσταση, ο Παπαγγελής Μαλακώντας, ήταν εφημέριος στον Άγιο Δημήτριο».
Αναφερόμενος στην ανέγερση του Ναού, ο π. Γρηγόριος επισημαίνει: «Ο ναός χτίστηκε μεταξύ των ετών 1872 και 1878, ενώ τα επόμενα χρόνια συνεχίστηκαν οι συμπληρωματικές εργασίες. Ενδεικτικά, υπάρχει ιδιόχειρη σημείωση του Χατζηγιαννόπουλου, ζωγράφου και αγιογράφου, από το 1892, σύμφωνα με την οποία ολοκλήρωσε τα Δωδεκάορτα του Αγίου Δημητρίου Κηφισιάς, δηλαδή τις εικόνες που βρίσκονται στο τέμπλο του Ναού. Στις αρχές του 20ού αιώνα, το 1905, κατασκευάζεται ο μαρμάρινος άμβωνας, ενώ το 1947 δημιουργείται ο μαρμάρινος δεσποτικός θρόνος. Μάλιστα, και τα δύο έργα φιλοτεχνήθηκαν από δύο γενιές της οικογένειας Περράκη, γνωστών μαρμαρογλυπτών», καταλήγει ο π. Γρηγόριος.
Στην ερώτησή μας για το πώς προέκυψε η αλλαγή του Πολιούχου, ο π. Γρηγόριος ξετυλίγει ολόκληρο το κουβάρι της ιστορίας:
«Ο τότε Δήμαρχος Κηφισιάς, Σωτήρης Σκοπετέας, προχώρησε σε συντονισμένες ενέργειες, τις οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε ξεκινήσει πριν από τον πόλεμο, και το 1949 πέτυχε την αλλαγή του Πολιούχου. Το παράδοξο είναι πως, απ’ ό,τι φαίνεται, αυτό έγινε ακόμη και ερήμην της Μητρόπολης. Από το 1936 ο Άγιος Δημήτριος ήταν Μητροπολιτικός Ναός, αρχικά της Μητρόπολης Αττικής και Μεγαρίδος, στη συνέχεια, από το 1974, της Μητρόπολης Αττικής και, από το 2010, της Μητρόπολης Κηφισίας.
Το 1949 Μητροπολίτης ήταν ο πρώτος Μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος, ο μακαριστός Ιάκωβος Βαγανάτσος. Απ’ ό,τι φαίνεται, η μεταφορά του Πολιούχου πρέπει να έγινε ερήμην του, καθώς δεν σώζονται έγγραφα που να αποδεικνύουν τη συναίνεσή του για τη μεταφορά της ιδιότητας του Πολιούχου στο Κεφαλάρι. Εκεί βρισκόταν και η ενορία του τότε Δημάρχου, ο οποίος απαίτησε να αλλαχθεί και η εικόνα στο τέμπλο».
Οι Κηφισιώτες δεν αποδέχθηκαν ποτέ την αλλαγή του Πολιούχου
Ο Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης υπογραμμίζει ότι, παρά την αλλαγή που συντελέστηκε τότε, στη συνείδηση των κατοίκων της Κηφισιάς παρέμεινε η πεποίθηση ότι Πολιούχος της πόλης ήταν ο Άγιος Δημήτριος.
«Στη συνείδηση των Κηφισιωτών είχε παραμείνει ότι Πολιούχος είναι ο Άγιος Δημήτριος. Εξάλλου, είναι ακόμη νωπές οι μνήμες, ιδιαίτερα από την περίοδο της Κατοχής, αλλά και από άλλες εποχές, για διάφορα θαυμαστά γεγονότα που συνδέουν τον Άγιο Δημήτριο με την πόλη. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα επίθετα που του έχουν αποδοθεί, τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και εδώ, στην πόλη μας: Φιλόπολις και Σωζόπολις Μάρτυς. Αγαπά, δηλαδή, την πόλη του και τη σώζει. Υπάρχουν πολλά περιστατικά και αναφορές για θαύματα που έχουν βιώσει κάτοικοι της πόλης».
Το αίτημα για την επιστροφή του Αγίου Δημητρίου ως Πολιούχου της Κηφισιάς
Παρά τις αντιδράσεις, για δεκαετίες Πολιούχος της Κηφισιάς παρέμεινε ο Σωτήρας. Πότε, όμως, άρχισε να ενισχύεται το αίτημα για την ιστορική αποκατάσταση;
Ο π. Γρηγόριος εξηγεί: «Οι Κηφισιώτες, όπως είπα και προηγουμένως, δεν αποδέχθηκαν αυτή την αλλαγή και για δεκαετίες αισθάνονταν στενοχώρια. Όταν το 2010 ενθρονίστηκε ο Μητροπολίτης μας, ο πρώτος Μητροπολίτης Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος, κ. Κύριλλος, υπήρξε πρόταση από τον τότε Δήμαρχο Κηφισιάς, κ. Νίκο Χιωτάκη, για να επανέλθει ως Πολιούχος ο Άγιος Δημήτριος.
Τα επόμενα χρόνια, σε συνεργασία με τη Μητρόπολη, ξεκίνησαν οι απαραίτητες ενέργειες για την αλλαγή. Υπήρξαν αποφάσεις του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, του Δημοτικού Συμβουλίου και του Μητροπολιτικού Συμβουλίου της Μητρόπολής μας. Επρόκειτο για απαραίτητες διαδικασίες, προκειμένου ο φάκελος να διαβιβαστεί στην Ιερά Σύνοδο και στα συναρμόδια υπουργεία, ώστε να εκδοθεί το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα.
Στη συνέχεια άλλαξε η δημοτική αρχή και εξελέγη ο κ. Θωμάκος. Είναι αλήθεια ότι και τότε έγιναν κάποιες προσπάθειες, ωστόσο το έργο δεν ολοκληρώθηκε».
π. Γρηγόριος: «Ο Βασίλης Ξυπολυτάς πήρε το έργο αποκλειστικά στις πλάτες του και το ολοκλήρωσε»
Οι προσπάθειες συνεχίζονταν, ωστόσο η επίσημη αλλαγή του Πολιούχου δεν είχε ολοκληρωθεί. Αυτό άλλαξε όταν ο σημερινός Δήμαρχος Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς, ανέλαβε προσωπικά την υπόθεση και προχώρησε στην ολοκλήρωσή της, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο π. Γρηγόριος.
«Το έργο ολοκληρώθηκε από τον σημερινό Δήμαρχο Κηφισιάς, Βασίλη Ξυπολυτά, στον οποίο οφείλουμε χάριτας, καθώς πρόκειται για ένα μεγάλο έργο για το οποίο έτρεξε πολύ. Επειδή παρακολουθήσαμε από κοντά το θέμα, γνωρίζουμε ότι το πήρε αποκλειστικά στις πλάτες του. Το ανέλαβε προσωπικά και το έφερε εις πέρας».
Αναφερόμενος στις δυσκολίες που έπρεπε να ξεπεραστούν, ο π. Γρηγόριος τονίζει:
«Δεν είναι εύκολη υπόθεση. Απαιτούνται πολλές διαδικασίες και συνεργασία μεταξύ υπουργείων, ώστε να ολοκληρωθεί όλη η διαδικασία, να φτάσει το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να υπογραφεί. Ο Δήμαρχος έτρεξε πολύ, μάλιστα με στόχο να προλάβουμε και την πανήγυρη.
Αν υπολογίσουμε όλα τα προβλεπόμενα στάδια, υπό κανονικές συνθήκες το Διάταγμα θα έπρεπε να υπογραφεί περίπου τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο. Παρ’ όλα αυτά, κατάφερε να επισπεύσει τις διαδικασίες και το Διάταγμα υπεγράφη μέσα στον Ιούλιο. Έτσι, φέτος πανηγυρίσαμε κανονικά και επισήμως τον Άγιο Δημήτριο ως Πολιούχο της πόλης».
Οι πιστοί υποδέχθηκαν με χαρά την επιστροφή του Αγίου Δημητρίου
Ιδιαίτερα θετική ήταν και η ανταπόκριση των πιστών στην επίσημη επιστροφή του Αγίου Δημητρίου στη θέση του Πολιούχου της Κηφισιάς.
Σε σχετική ερώτησή μας, ο π. Γρηγόριος δηλώνει:
«Οι πιστοί έχουν χαρεί πραγματικά. Από τον Ιούλιο, όταν ανακοινώθηκε ότι το θέμα ολοκληρώθηκε και τυπικά με την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο είχαμε την ευτυχή συγκυρία να υπογράψει ένας Κηφισιώτης Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μάλιστα ενορίτης μας, μέχρι σήμερα, όλα τα σχόλια είναι πολύ θετικά.
Μάλιστα, μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι, παρότι ο Άγιος Δημήτριος είναι πλέον Πολιούχος ολόκληρου του Δήμου και όχι μόνο της πόλης της Κηφισιάς, έχουμε θετικά μηνύματα και από την Ερυθραία και από την Εκάλη».
Βασίλης Διονυσιώτης, επίτροπος του Ναού: «Ο Άγιος Δημήτριος ήταν πάντα αγαπητός στους Κηφισιώτες»
Τη μεγάλη χαρά της τοπικής κοινωνίας για την επίσημη επιστροφή του Αγίου Δημητρίου ως Πολιούχου επιβεβαιώνει και ο επίτροπος του Ιερού Ναού, Βασίλης Διονυσιώτης.
Ο ίδιος έχει και οικογενειακή παράδοση στη διακονία του Ναού, καθώς επίτροπος είχε διατελέσει πριν από αρκετά χρόνια και ο πατέρας του. Τα τελευταία τρία χρόνια βρίσκεται ο ίδιος στη θέση αυτή και, όπως επισημαίνει, η τοπική κοινωνία υποδέχθηκε την εξέλιξη με ιδιαίτερη χαρά.
Όπως τονίζει, ο Άγιος Δημήτριος ήταν πάντοτε ιδιαίτερα αγαπητός στους Κηφισιώτες, ενώ ο Ναός συγκέντρωνε διαχρονικά μεγάλο αριθμό πιστών στις Θείες Λειτουργίες. Εκτιμά, μάλιστα, ότι πλέον, με την επίσημη αναγνώρισή του ως Πολιούχου, ακόμη περισσότεροι κάτοικοι θα έρθουν κοντά στον Άγιο Δημήτριο.
«Ο δικός μας Άγιος Δημήτριος» – Το συγκινητικό μήνυμα του π. Γρηγορίου
Ο π. Γρηγόριος ολοκληρώνει τη συζήτησή μας με ένα ιδιαίτερα συγκινητικό μήνυμα, μέσα από το Kifisia24, αναδεικνύοντας τη βαθύτερη σχέση που συνδέει τον Άγιο Δημήτριο με τους ανθρώπους της Κηφισιάς:
«Εγώ δεν είμαι Κηφισιώτης. Έγινα Κηφισιώτης, καθώς ήρθα μαζί με τον Επίσκοπο πριν από 16 χρόνια. Ωστόσο, μοιράζομαι κάτι κοινό με τους άλλους εφημερίους του Ναού, οι οποίοι επίσης δεν κατάγονται από εδώ. Και οι τέσσερις βαπτιστήκαμε και μεγαλώσαμε σε ναό αφιερωμένο στον Άγιο Δημήτριο, σε τρία διαφορετικά μέρη της Ελλάδας. Όμως, όπως μας αναφέρει ο παπα-Γιάννης, ο παππούς μας, ο δικός μας Άγιος Δημήτριος είναι εδώ.
Εμείς, ως εφημέριοι, νιώθουμε ότι ο δικός μας Άγιος Δημήτριος είναι εδώ. Πλέον, όμως, αυτό αφορά ολόκληρο τον Δήμο μας. Ο δικός μας Άγιος Δημήτριος είναι οικείος για κάθε Κηφισιώτη και καλό θα ήταν όσοι δεν το έχουν ακόμη νιώσει να αποκτήσουν μια τέτοια σχέση μαζί του.
Γιατί, όταν ένας Άγιος χαρακτηρίζεται Πολιούχος, σημαίνει ότι έχει μια ιδιαίτερη σχέση τόσο με τον τόπο όσο και με τους ανθρώπους του. Είναι ο δικός τους άνθρωπος, ο δικός τους προστάτης, το δικό τους καταφύγιο και στήριγμα».
